Veraset vergisi miras planlaması, bir kişinin serveti mirasçılarına geçerken doğacak vergi yükünün önceden hesaplanması ve yasal araçlarla en aza indirilmesi sürecidir. Türkiye’de bu planlamanın anlamı 2026 yılında kökten değişti: 7582 sayılı Kanun, yurt dışından gelip 20 yıllık gelir vergisi muafiyetinden yararlanan kişiler için veraset vergisi oranını sabit %1 olarak belirledi. Bu, Türkiye’yi yüksek veraset vergisi uygulayan ülkelerden gelen aileler için ölçülebilir bir alternatif haline getiren düzenlemedir.

Kaybetme duygusu, kazanma isteğinden çok daha güçlüdür. Bir ailenin yıllarca biriktirdiği servetin önemli bir kısmının vergiye gitmesi ihtimali, aynı ailede yeni bir kazanç fırsatından çok daha fazla harekete geçirir. Miras planlamasında davranış hep aynıdır: insanlar konuyu ertelerler, çünkü ölümü düşünmek istemezler, sonra mirasçılar bir beyannameyle karşılaştığında yapılabilecek hiçbir şey kalmamıştır. Bu rehber o ertelemeyi kırmak için yazıldı. Kaybı önce ölçülebilir kılmak, sonra karşısına somut bir yapı koymak için.

Türkiye’de veraset vergisi ne kadar? Standart tarifede vergi, mirasçının hissesine düşen net mal varlığından yasal istisna tutarı düşüldükten sonra kalan matrah üzerinden %1 ile %10 arasında, artan oranlı olarak hesaplanır. Yani mirasın tamamı değil, istisnayı aşan kısım vergilendirilir ve matrah büyüdükçe oran kademeli yükselir. Miras kalan paraya vergi ödenir mi? Evet, banka mevduatı da mirasçının payına düşen net mal varlığına dahil edilir; nakit olması vergiyi ortadan kaldırmaz, gayrimenkulle aynı hesaba girer. Bankalar veraset ilamı ve ilişik kesme belgesi olmadan hesabı mirasçılara açmaz.

Peki bu oran herkes için aynı mı? Hayır, ve fark burada başlıyor. 20 yıllık muafiyet kapsamındaki kişiden mirasçılarına geçen varlıklarda oran, matrah ne olursa olsun sabit %1’dir; artan tarifenin üst basamaklarına hiç çıkılmaz. Standart tarifenin en alt diliminin de %1 olması bu iki durumu birbirine karıştırır, oysa biri yalnızca ilk dilime, diğeri matrahın tamamına uygulanır. Bu avantaj kalıcı mı? Değil. Muafiyet süresi dolduğunda sabit %1 oranı da sona erer ve standart tarife geri döner. Planlamanın bütün değeri, tam olarak bu pencerenin sınırlı olmasından doğar.

Aşağıdaki bölümler bu cevapların koşullarını sırayla açıyor: standart tarifenin nasıl işlediği, sabit %1’in kimin için geçerli olduğu, hangi varlıkların kapsama girdiği, 20 yıllık pencerenin bileşik etkisi, kullanılabilecek servet transfer stratejileri, Türk miras hukukunun uluslararası ailelerde koyduğu sınırlar ve Almanya, İngiltere ile Körfez’den gelen ailelerin karşılaştığı somut tablo.

⚖️ Veraset Vergisi Miras Planlaması Nedir?

Veraset vergisi miras planlaması, servetin nesiller arası aktarımında doğacak vergi yükünü ölüm anına bırakmadan, yasal araçlarla önceden yapılandırma disiplinidir. Reaktif değil proaktif bir süreçtir: mirasçılar bir beyanname ile karşılaştığında yapılabilecekler sınırlıdır, oysa yıllar öncesinden kurulan bir yapı sonucu belirler.

Türkiye’de veraset ve intikal vergilendirmesi 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu ile düzenlenir. Bu kanun iki ayrı intikal biçimini birbirinden ayırır. Birincisi veraset yoluyla intikal, yani ölüm sonrası mirasçılara geçen varlıklar. İkincisi ivazsız intikal, yani sağlığında yapılan bağış ve hibeler. İkisinin tarifeleri farklıdır ve bağışlar belirgin biçimde daha yüksek oranda vergilendirilir. Bu ayrım, planlamanın hangi araçla yapılacağını doğrudan etkiler.

Planlamanın konusu yalnızca oran değildir. Kimin mirasçı olduğu, hangi varlığın hangi ülkenin hukukuna tabi olduğu, mahfuz pay kurallarının vasiyetnameyi ne ölçüde sınırladığı, yurt dışındaki varlıkların Türkiye’de beyan edilip edilmeyeceği, hepsi aynı denklemin parçasıdır. Uluslararası bir ailede bu sorular tek bir hukuk sistemi içinde cevaplanamaz. Türk miras hukukunun genel çerçevesini ayrıca miras hukuku sayfamızda ele alıyoruz; bu rehber özellikle verginin ve servet aktarımının planlanmasına odaklanıyor.

2026 öncesinde Türkiye, miras planlaması açısından ortalama bir ülkeydi. Standart tarifesi Avrupa’nın yüksek vergili ülkelerine kıyasla düşüktü ama yapısal bir avantaj sunmuyordu. 7582 sayılı Kanun bunu değiştirdi ve Türkiye’yi, yüksek veraset vergisi uygulayan ülkelerden gelen aileler için ölçülebilir bir alternatif haline getirdi.

⚖️ Türkiye’de Veraset Vergisi Ne Kadar? 2026 Tarifesi ve İstisna Tutarları

Türkiye’de standart veraset vergisi, mirasçının payına düşen net mal varlığından yasal istisna tutarı düşüldükten sonra kalan matrah üzerinden, veraset yoluyla intikallerde %1 ile %10 arasında artan oranlı olarak hesaplanır. İvazsız intikallerde, yani bağış ve hibelerde tarife çok daha yüksektir ve %10 ile %30 arasında işler.

İstisna tutarları her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir. 2026 yılı tutarları, 31 Aralık 2025 tarihli ve 33124 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 57 Seri No’lu Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu Genel Tebliği ile belirlendi. Buna göre 1 Ocak 2026’dan itibaren, evlatlıklar dahil füruğ ve eşten her birine isabet eden miras hisselerinde 2.907.136 TL, füruğ bulunmaması halinde eşe isabet eden miras hissesinde 5.817.845 TL istisna uygulanır. İvazsız suretle meydana gelen intikallerde istisna tutarı 66.935 TL’dir. Bu tutarlar, 2025 yılı için belirlenen %25,49’luk yeniden değerleme oranı yansıtılarak hesaplandı.

Burada bir uyarı gerekiyor. İnternette veraset vergisi konusunda yayımlanan sayfaların önemli bir kısmı, bir önceki yılın istisna tutarlarını güncel yıl başlığıyla sunuyor. Bu rakamlar her 1 Ocak’ta değiştiği için, beyan öncesinde ilgili yılın tebliğinden veya Gelir İdaresi Başkanlığı yayınlarından teyit edilmesi gerekir. Yanlış istisna tutarıyla yapılan bir hesap, mirasçıyı gereksiz beyan yüküne veya eksik ödemeye sürükler.

Tarifenin ikinci ayağı ivazsız intikallerdir ve planlamada sık yapılan bir hatanın kaynağıdır. “Çocuklarıma şimdi devredeyim, vergi ödemem” düşüncesi çoğu durumda tam tersi sonuç verir, çünkü bağış yoluyla devir vergi doğurur ve oranı verasetten yüksektir. Tek istisna, ana, baba, eş ve çocuklardan yapılan ivazsız intikallerdir: bu hallerde ivazsız intikal tarifesindeki oranın yarısı uygulanır. Yine de bu indirimli oran, veraset tarifesiyle her zaman aynı sonucu vermez ve her yapı ayrı hesaplanmalıdır.

⚖️ 7582 ile Gelen Sabit %1 Oranı: Kimin İçin Geçerli?

Sabit %1 oranı, Gelir Vergisi Kanunu’nun mükerrer 20/D maddesi kapsamında 20 yıllık yurt dışı gelir vergisi muafiyetinden yararlanan kişiler için, bu muafiyet süresi boyunca gerçekleşen veraset yoluyla mal intikallerinde uygulanır. Düzenleme, 7582 sayılı Kanun ile 7338 sayılı Kanun’un vergi tarifesini belirleyen 16. maddesine eklendi ve 4 Haziran 2026 tarihli 33270 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı.

Buradaki ayrım hayati önemde, çünkü kolayca karıştırılır. Standart tarifenin de en alt dilimi %1’dir. Ancak standart tarifede %1, yalnızca istisnayı aşan matrahın ilk diliminde uygulanır ve matrah büyüdükçe oran %10’a kadar tırmanır. Muafiyet kapsamındaki kişide ise %1, matrahın tamamına uygulanan düz bir orandır. Beş milyon euroluk bir serveti olan iki kişiden biri standart tarifeye, diğeri düz %1’e tabiyse, aradaki fark yüz binlerce eurodur. Rakiplerin çoğu bu ayrımı yapmadan “Türkiye’de veraset vergisi %1’den başlar” diyerek geçiyor; oysa “başlamak” ile “sabit kalmak” arasındaki fark, planlamanın tamamıdır.

Oranın kime bağlı olduğu ikinci kritik noktadır. Düzenleme, muafiyetten yararlanan kişi üzerine kuruludur. Yani muafiyet kapsamındaki kişi hayatını kaybettiğinde mirasçılarına geçen varlıklar %1 oranına tabi olur. Mirasçının ayrıca muafiyet kapsamında olması gerekmez. Bu, planlama açısından önemli bir esneklik sağlar: Türkiye’ye taşınan bir aile reisinin muafiyet kapsamında olması, Almanya’da veya İngiltere’de yaşamaya devam eden çocuklarına geçecek varlıklar için de düşük oranı mümkün kılabilir.

Uygunluğun temeli 20/D muafiyetidir. Bu muafiyetten yararlanmak için kişinin Türkiye’de yerleşmeden önceki son üç takvim yılında Türkiye’de ikametgahı ve vergi mükellefiyeti bulunmaması, ve süresinde İstisna Belgesi başvurusu yapması gerekir. Muafiyetin şartları ve belge süreci için yurt dışından gelenlere 20 yıllık vergi muafiyeti rehberimize bakabilir, kendi durumunuzu uygunluk testimizle ön değerlendirmeye tabi tutabilirsiniz. Muafiyet yoksa %1 de yoktur; ikisi aynı zincirin halkalarıdır.

⚖️ Küresel Karşılaştırma: %1’in Gerçek Değeri

Türkiye’nin sabit %1 oranı, Almanya, İngiltere ve Fransa gibi yüksek veraset vergisi uygulayan ülkelerle kıyaslandığında salt bir vergi indirimi olmaktan çıkar ve nesiller arası servet korumasında yapısal bir avantaja dönüşür. Rakamlar bu farkı soyut olmaktan çıkarır.

Almanya’da veraset vergisi, mirasçının yakınlık sınıfına göre değişir. Birinci sınıfta yer alan çocuklar için kişi başına 400.000 euro muafiyet tanınır ve bu tutarın üzerindeki servet kademeli olarak %7’den %30’a kadar vergilendirilir. Akrabalık bağı uzaklaştıkça oranlar sertleşir ve üçüncü sınıfta %50’ye ulaşabilir. İngiltere’de nil-rate band olarak bilinen eşik 325.000 sterlindir ve bu eşiğin üzerindeki servetin tamamı tek bir oranda, %40 ile vergilendirilir. Fransa’da doğrudan hat mirasçılarında tarife %5’ten başlayıp %45’e kadar tırmanır.

Farkın büyüklüğünü görmek için beş milyon euroluk bir mirası düşünelim. Almanya’da iki çocuğa geçen böyle bir servette, toplam 800.000 euroluk muafiyet düşüldükten sonra kalan kısım kademeli oranlarla vergilendirilir ve efektif yük yüksek altı haneli rakamlara ulaşır. Aynı servet, 20 yıllık muafiyet kapsamındaki bir kişiden Türkiye’de mirasçılarına geçtiğinde ödenecek vergi elli bin euro düzeyindedir. Aradaki fark tek bir nesil devri içindir ve ikinci nesilde tekrar eder.

Dürüst olmak gerekirse Türkiye, veraset vergisi almayan ülkelerle kıyaslandığında en ucuz seçenek değildir. Birleşik Arap Emirlikleri, Malta ve Kıbrıs bireysel veraset vergisi uygulamaz. Ancak bu ülkelerin hiçbiri, 20 yıllık yurt dışı gelir vergisi muafiyetini, Avrupa’ya coğrafi yakınlığı, gelişmiş hukuki güvence çerçevesini ve karşılaştırmalı olarak düşük yaşam maliyetini aynı pakette sunmaz. Karar, tek bir orana değil, bütünsel tabloya bakılarak verilir. Yabancı ülke oranları da zaman içinde değişebilir; kesin planlama her iki ülkenin güncel mevzuatı birlikte okunarak yapılmalıdır.

⚖️ Hangi Varlıklar %1 Oranına Tabi?

Türkiye’de bulunan gayrimenkul, banka mevduatı, menkul kıymet, araç ve benzeri varlıklar muafiyet kapsamındaki kişiden mirasçılarına geçtiğinde %1 oranına tabidir. Yurt dışındaki varlıklar için tablo daha katmanlıdır ve çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları devreye girer.

Türkiye’deki varlıklarda belirsizlik yoktur. Taşınmazlar için Türk hukuku her durumda uygulanır ve verginin muhatabı mirasçılardır. Bankadaki paranın veraset vergisi de aynı mantıkla işler: mevduat, mirasçının payına düşen net mal varlığına dahil edilir ve istisna düşüldükten sonra kalan kısım vergilendirilir. Bankalar, veraset ilamı ve vergi dairesinden alınan ilişik kesme belgesi olmadan hesabı mirasçılara açmaz. Kanunun “mal” tanımı geniştir: taşınmazlar, otomobil, banka hesapları, altın, döviz, menkul kıymetler, şirket ortaklık payları, patent ve marka gibi gayri maddi haklar ile alacaklar bu kapsamdadır.

Yurt dışındaki varlıklar için soru ikiye ayrılır. Türkiye, Türk vatandaşlarının ve Türkiye’de mukim yabancıların yurt dışındaki varlıkları üzerinden de veraset vergisi talep edebilir. Ancak ilgili ülkeyle imzalanmış anlaşmalar bu hakkı sınırlayabilir veya mahsup mekanizması getirebilir. Bu nedenle Almanya’daki bir gayrimenkul ile Dubai’deki bir yatırım portföyünün Türk veraset vergisi karşısındaki durumu birbirinden farklıdır. Anlaşma ağının genel çerçevesi için çifte vergilendirme anlaşmaları sayfamıza bakabilirsiniz.

Üçüncü ve en çok soru gelen alan ivazsız intikallerdir, ve burada açık konuşmak gerekir. 7582 ile getirilen sabit %1 oranı, kanun metninde veraset yoluyla intikal, yani ölüm sonrası devir üzerine kuruludur. Sağlığında yapılan bağış ve hibelerde bu oranın uygulanıp uygulanmayacağı henüz idari uygulama ve tebliğ düzeyinde netleşmiş değildir. Bu, “erken devir” stratejisinin dayanağını doğrudan etkileyen bir belirsizliktir. Netlik sağlanmadan yapılan büyük ölçekli bağışlar, ivazsız intikal tarifesi nedeniyle beklenenden çok yüksek vergi doğurabilir. Bu noktada kesin cevap veren kaynaklara temkinli yaklaşmanızı öneririz; biz de teyit edilmemiş bir yorumu tavsiyeye dönüştürmüyoruz.

⚖️ 20 Yıllık Pencerenin Bileşik Etkisi

20 yıllık muafiyet penceresi iki avantajı üst üste bindirir: yurt dışı gelirler bu süre boyunca vergisiz biriktiği için aktarılacak servet tabanı büyür, ve aynı dönemde gerçekleşen intikal yalnızca %1 oranına tabi olur. Servetin hem en hızlı büyüdüğü hem de en ucuz devredildiği dönem aynı yirmi yıldır.

Bileşik etkiyi somutlaştıralım. Yıllık iki yüz bin euro yurt dışı geliri olan bir kişi, Türkiye’de bu gelir üzerinden gelir vergisi ödemez. Ödenmeyen vergi yatırıma yönlendirildiğinde bileşik getiriyle katlanır ve yirmi yılın sonunda ortaya çıkan servet, verginin ödendiği senaryodan belirgin biçimde büyük olur. Bu büyümüş servet, muafiyet süresi içinde mirasçılara geçtiğinde %1 ile aktarılır. Getiri varsayımına dayanan her projeksiyon gibi bu da temsilidir ve garanti içermez; amacı yönü göstermektir, tutarı taahhüt etmek değil.

Pencerenin sınırlı olması, planlamanın motorudur. Yirminci yılın sonunda muafiyet biter ve onunla birlikte sabit %1 oranı da sona erer. Sonrasında gerçekleşen intikaller standart artan oranlı tarifeye tabidir. Yani Türkiye’ye taşındıktan yirmi beş yıl sonra hayatını kaybeden bir kişinin mirasçıları, %1’den değil, olağan tarifeden vergilendirilir.

Bu yüzden servet aktarımını pencerenin sonuna bırakmak yerine, pencere içinde sistematik biçimde planlamak gerekir. Kırk ile altmış yaş aralığındaki yüksek gelirli bireyler için bu çerçeve özellikle güçlüdür: hem servet yaratma hem kuşak arası aktarım aynı yirmi yıla sığar. Yurt dışında beyan edilmemiş varlıklar söz konusuysa, Varlık Barışı 2026 bu tabloyu planlama öncesinde temizlemek için ayrı bir imkân sunuyor.

⚖️ Servet Transfer Stratejileri

20 yıllık pencerenin verimli kullanılması için başlıca beş strateji öne çıkar: erken nesil devri, hayat sigortası yapılandırması, aile şirketi kurgusu, kademeli devir ve yabancı vakıf yapıları. Her birinin kendi hukuki riski ve doğrulanması gereken varsayımı vardır; hiçbiri tek başına ve analiz edilmeden uygulanmamalıdır.

Erken nesil devri, muafiyet dönemi içinde serveti çocuklara veya torunlara bağış yoluyla aktarmayı öngörür. Cazip görünür, ancak yukarıda açıkladığımız üzere ivazsız intikal tarifesi verasete kıyasla yüksektir ve sabit %1’in bağışlara uygulanıp uygulanmayacağı netleşmemiştir. Ana, baba, eş ve çocuklardan yapılan ivazsız intikallerde tarifedeki oranın yarısı uygulanır, bu bir miktar hafifletme sağlar. Yine de strateji, o netlik gelmeden büyük tutarlarda kurgulanmamalıdır.

Hayat sigortası yapılandırması sık önerilen ama yanlış anlaşılan bir araçtır. Poliçeden mirasçılara yapılan ödemenin veraset ve intikal vergisi karşısındaki durumu, poliçenin türüne, lehtar tayinine ve ödemenin niteliğine göre değişir; otomatik bir muafiyet varsaymak hatalıdır. Aile şirketi kurgusunda ise servet bir Türk anonim veya limited şirketi bünyesine alınır ve devir hisse üzerinden gerçekleşir. Bu yol veraset vergisini ortadan kaldırmaz ama değerleme ve yönetim açısından esneklik sağlar. Hisse değerlemesi bu yapının en hassas noktasıdır ve idareyle ihtilaf konusu olabilir.

Kademeli devir, her yıl belirli değerde varlığın planlı biçimde aktarılmasıdır ve muafiyet penceresi boyunca kümülatif olarak büyük servetlerin düşük oranla geçmesini hedefler. Beşinci strateji olan yabancı vakıf ve tröst yapıları ise özel dikkat ister: Türk hukukunda tröst kavramı bulunmaz. Bir DIFC vakfı, İngiliz tröstü veya benzeri yapı, Türkiye’deki varlıkları kapsamıyorsa ve iki hukuk sistemi birlikte okunarak kurgulanmışsa servet koruma aracı olabilir. Bu son derece teknik bir alandır ve tek bir yargı çevresinin bakış açısıyla kurulan yapı, diğerinde çöker.

⚖️ Ülkeye Özgü Servet Geçişi: Almanya, İngiltere ve Körfez

Türkiye’ye taşınan bir ailenin kazancı, geldiği ülkenin veraset vergisi rejimine göre dramatik biçimde değişir. Almanya ve İngiltere’den gelenlerde fark yedi haneli rakamlara ulaşırken, Körfez ülkelerinden gelenlerde tablo daha nüanslıdır.

Almanya’dan gelen bir aile için denklem nettir. Çocuk başına 400.000 euroluk muafiyetin üzerindeki servet kademeli oranlarla vergilendirilir ve orta büyüklükte bir serveti olan iki çocuklu bir ailede efektif yük, servetin beşte birine yaklaşabilir. Aynı servet Türkiye’de muafiyet kapsamında %1 ile geçer. Almanya’dan dönüşün gelir vergisi ve çıkış vergisi boyutunu Almanya’dan Türkiye’ye dönüş rehberimizde ayrıca ele alıyoruz; miras boyutu o tablonun ikinci katmanıdır.

İngiltere’den gelenler için tablo 2025 sonrası daha da keskinleşti. Non-dom rejiminin kaldırılmasıyla birlikte Birleşik Krallık, veraset vergisinde yerleşiklik esasına geçti ve uzun süreli mukimlerin dünya genelindeki varlıkları kapsama alındı. Offshore tröstlerin sağladığı koruma da sona erdi. 325.000 sterlinlik eşiğin üzerindeki servetin tamamı %40 ile vergilendirilir. Bu değişimin gelir ve servet boyutunu UK non-dom kaldırılması ve Türkiye alternatifi sayfamızda derinlemesine inceliyoruz.

Körfez ülkelerinden gelenlerde karşılaştırma tersine döner. Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Suudi Arabistan ve Kuveyt bireysel veraset vergisi uygulamaz. Türkiye’nin %1’i bu ülkelere kıyasla bir maliyettir. Ancak Körfez’den kesin dönüş yapan bir aile için hesap yalnızca veraset oranından ibaret değildir: 20 yıllık gelir muafiyeti, yaşam maliyeti, hukuki güvence ve aile bağları birlikte tartılır. Bu profilin ayrıntısı için Körfez’den kesin dönüş rehberimize bakabilirsiniz.

⚖️ Türk Miras Hukuku Çerçevesi: Mahfuz Pay ve Vasiyetname

Türkiye’deki taşınmazlar için her durumda Türk miras hukuku uygulanır, diğer varlıklar için ise miras bırakanın millî hukuku devreye girebilir. Bu ayrım, uluslararası bir ailede vasiyetnamenin ne ölçüde etkili olacağını doğrudan belirler.

Yabancı unsur içeren miras ilişkilerinde hangi hukukun uygulanacağını 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun belirler. Temel ilke, mirasın miras bırakanın millî hukukuna göre çözümlenmesidir; ancak Türkiye’deki taşınmazlar bu ilkenin dışında tutulur ve Türk hukukuna tabidir. Yani Londra’da yaşayan bir İngiliz vatandaşının İstanbul’daki dairesi, İngiliz vasiyetnamesi ne derse desin, Türk miras hukukunun süzgecinden geçer.

İkinci sınırlayıcı mahfuz paydır. Türk Medeni Kanunu belirli mirasçılara, miras bırakanın iradesiyle ortadan kaldıramayacağı asgari bir pay güvencesi tanır. Pratikte bu, tüm serveti tek bir çocuğa bırakan bir vasiyetnamenin diğer zorunlu mirasçılar tarafından tenkis davasıyla kısmen geçersiz kılınabileceği anlamına gelir. Mahfuz payın oranı mirasçının sıfatına göre değişir ve tenkis davası belirli sürelere tabidir; somut hesap her aile için ayrı yapılır. Uluslararası servet planlamasında bu kural, yurt dışında kurulan yapıların Türkiye ayağını sık sık bozar.

Yabancı ülkede usulüne uygun düzenlenmiş ve apostille onaylı bir vasiyetname Türkiye’de geçerli sayılabilir. Ancak Türkiye’deki taşınmazlara ilişkin kısımlar Türk mahkemelerinin denetimindedir, mahfuz pay ihlali varsa tenkis gündeme gelir, ve kimi durumlarda tanıma veya tenfiz için Türk mahkemesine başvurulması gerekir. Bu nedenle uluslararası servet sahiplerine, Türkiye’deki varlıklar için ayrı bölüm içeren resmi bir vasiyetname düzenlemeleri önerilir.

⚖️ Pratik Süreç: Veraset İlamı, Beyanname ve Süreler

Türkiye’de miras devri için önce veraset ilamı, ardından veraset vergisi beyannamesi gerekir ve beyanname süresi hem ölümün nerede gerçekleştiğine hem de mirasçının nerede bulunduğuna göre değişir. Süreler kaçırıldığında gecikme faizi ve ceza doğar, oysa bunlar planlamayla tamamen önlenebilir kayıplardır.

Veraset ilamı, mirasçılık belgesi olarak da bilinir ve sulh hukuk mahkemesinden veya noterden alınır. Türkiye’deki tüm varlık devirlerinde, tapu işlemlerinde ve banka hesaplarının mirasçılara açılmasında bu belge aranır. Yabancı uyruklu mirasçılar için apostille, yeminli tercüme ve bazı hallerde ek belgeler gerekir; süreç bu nedenle yurt içindeki bir mirasçıya kıyasla uzayabilir.

Beyanname süreleri 7338 sayılı Kanun’un 9. maddesinde düzenlenmiştir. Ölüm Türkiye’de gerçekleşmiş ve mükellef Türkiye’de bulunuyorsa süre ölüm tarihinden itibaren dört aydır. Ölüm Türkiye’de gerçekleşmiş ancak mükellef yabancı bir ülkedeyse süre altı aya çıkar. Ölüm yabancı bir ülkede gerçekleşmiş ve mükellef Türkiye’deyse yine altı ay uygulanır. Mükellef, ölümün gerçekleştiği yabancı ülkede bulunuyorsa süre dört ay, başka bir yabancı ülkedeyse sekiz aydır. Beyanname, miras bırakanın Türkiye’deki son ikametgahının bağlı olduğu vergi dairesine verilir; böyle bir ikametgah yoksa yetkili merkezî vergi dairesine veya yurt dışı temsilciliklere başvurulur.

Tahakkuk eden vergi, üç yılda ve her yıl Mayıs ile Kasım aylarında olmak üzere altı eşit taksitte ödenir. Vergi borcu ödenmeden tapu devri veya banka hesaplarına erişim mümkün olmaz. Muafiyet kapsamındaki bir kişiden gelen mirasta %1 oranının uygulanabilmesi için, miras bırakanın 20/D istisnasından yararlandığının belgelenmesi gerekir. Bu, ölümden sonra değil, sağlığında kurulan bir dosya düzeniyle sağlanır. İstisna Belgesi’nin alınmış olması, mükellefiyet kaydının doğru tutulması ve muafiyet şartlarının kesintisiz sürdürülmüş olması, mirasçıların yıllar sonra ispat yükü altında kalmasını önler.

⚖️ Gerçek Senaryolar

Aşağıdaki üç senaryo, farklı ülkelerden Türkiye’ye taşınan ailelerin miras planlamasında karşılaştığı tipik tabloları gösterir. Rakamlar yaklaşık ve örnekleyicidir, bir vaat veya hesaplama taahhüdü içermez; her yapı kendi koşulları, varlık dağılımı ve mirasçı sıfatları içinde ayrıca değerlendirilmelidir.

Senaryo A: Almanya’dan İstanbul’a taşınan girişimci

Elli sekiz yaşında, otuz yıldır Almanya’da yaşayan bir Türk-Alman çift vatandaşı. Net serveti birkaç milyon euro düzeyinde, iki çocuğu var, Türkiye’ye taşınmayı planlıyor. Almanya’da kalırsa, çocuk başına 400.000 euroluk muafiyet düşüldükten sonra kalan servet kademeli oranlarla vergilenir ve efektif yük yüksek altı haneli rakamlara ulaşır. Türkiye’ye taşınıp muafiyet penceresi içinde hayatını kaybederse, aynı servet %1 ile geçer. Üstelik bu yirmi yıl boyunca yurt dışı gelirleri de vergisiz biriktiği için, aktarılacak servet tabanı ilk senaryodakinden büyük olur.

Senaryo B: İngiltere’den dönen yatırımcı

Elli iki yaşında, on beş yıldır Londra’da yaşayan bir Türk vatandaşı. Non-dom rejiminin sona ermesiyle birlikte dünya genelindeki geliri ve varlıkları Birleşik Krallık vergisine tabi hale geldi. Portföyü ağırlıklı olarak İngiliz ve Amerikan hisselerinden oluşuyor, iki yetişkin çocuğu var. İngiltere’de kalırsa 325.000 sterlinlik eşiğin üzerindeki servetin tamamı %40 ile vergilendirilir. İstanbul’a taşınıp muafiyetten yararlanırsa aynı servet %1 ile aktarılır. İki senaryo arasındaki fark, birçok ailede onlarca yıllık danışmanlık maliyetini tek başına karşılayacak büyüklüktedir.

Senaryo C: Körfez’de yatırımı, İstanbul’da gayrimenkulü olan aile

Körfez kökenli bir aile, İstanbul’da birkaç gayrimenkule ve Dubai’de büyük bir yatırım portföyüne sahip. Aile reisi Türkiye’ye taşınmayı düşünüyor. İstanbul’daki taşınmazlar her halükârda Türk veraset vergisine ve Türk miras hukukuna tabidir; muafiyet kapsamında %1 devreye girer. Dubai’deki portföy içinse Birleşik Arap Emirlikleri veraset vergisi almaz ve Türkiye’nin bu varlıklar üzerindeki vergilendirme hakkı anlaşma çerçevesinde değerlendirilmelidir. Bu senaryo, tek bir ülkenin kuralıyla karar verilemeyecek yapıların tipik örneğidir.

⚖️ Miras Hukuku Avukatı ile Çalışmak

Miras planlaması, vergi hesabı ile hukuki yapının aynı masada kurulmasını gerektirir ve bu noktada miras hukuku avukatının rolü belge hazırlamaktan çok daha geniştir. Vergi optimizasyonu doğru yapılıp hukuki yapı yanlış kurulduğunda, kazanılan avantaj tenkis davasıyla veya geçersiz bir vasiyetnameyle kaybedilir.

Bir miras hukuku avukatı, uluslararası servet sahibi bir müvekkil için önce haritayı çıkarır: hangi varlık hangi ülkede, hangi hukuka tabi, hangi mirasçı zorunlu paya sahip, mevcut vasiyetname Türkiye’de ne ölçüde uygulanabilir. Ardından vergi katmanı bunun üzerine oturur: muafiyet kapsamı var mı, sabit %1 oranı uygulanabilir mi, hangi transfer aracı hangi vergi sonucunu doğurur. Bu iki katman ayrı ayrı ele alındığında birbirini bozar.

Uygulamada en sık karşılaşılan hatalar da bu ayrışmadan doğar. Yurt dışında kurulmuş bir tröst yapısı, Türkiye’deki taşınmazı kapsadığı için işlevsiz kalır. Vergi avantajı gözetilerek yapılan bir bağış, ivazsız intikal tarifesi nedeniyle beklenenden yüksek vergi doğurur. Tüm serveti tek çocuğa bırakan bir vasiyetname, mahfuz pay nedeniyle kısmen geçersiz kılınır. Beyanname süresi kaçırılır ve gecikme faizi işler. Bunların her biri, planlama aşamasında öngörülebilir ve önlenebilir sorunlardır.

Oznur & Partners olarak miras hukuku, servet planlaması ve uluslararası vergi optimizasyonunu tek bir dosyada birlikte yürütüyoruz. Türkiye’ye taşınan veya Türkiye’de varlığı bulunan uluslararası ailelerde, hem Türk hukukunun hem de köken ülkenin kurallarının aynı anda okunması gerektiğine inanıyoruz, çünkü tek taraflı kurulan yapılar diğer tarafta çöküyor.

❓ Sık Sorulan Sorular

✅ Kalan mirastan ne kadar vergi kesilir?

Standart tarifede, mirasçının payına düşen net mal varlığından istisna tutarı düşüldükten sonra kalan matrah üzerinden %1 ile %10 arasında artan oranlı vergi alınır. İstisnayı aşmayan miras için vergi doğmaz. 20 yıllık muafiyet kapsamındaki kişiden gelen mirasta ise oran, matrahın tamamı için sabit %1 olarak uygulanır.

✅ Veraset vergisi nasıl hesaplanır?

Önce mirasçının hissesine düşen net mal varlığı belirlenir, yani varlıkların Vergi Usul Kanunu’na göre tespit edilen değerinden borçlar ve masraflar düşülür. Ardından yakınlık derecesine göre belirlenen istisna tutarı indirilir. Kalan matrah, artan oranlı tarifenin dilimlerine göre vergilendirilir. Muafiyet kapsamındaki kişiden gelen mirasta bu kademeli hesap yerine düz %1 oranı uygulanır.

✅ Veraset intikal vergisi ne kadar 2026?

2026 yılında veraset yoluyla intikallerde oran %1 ile %10, ivazsız intikallerde %10 ile %30 arasındadır. İstisna tutarları 57 Seri No’lu Genel Tebliğ ile belirlendi: füruğ ve eşten her birine isabet eden miras hisselerinde 2.907.136 TL, füruğ yoksa eşe isabet eden hissede 5.817.845 TL, ivazsız intikallerde 66.935 TL. Bu tutarlar her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir.

✅ Veraset intikal vergisinden kimler muaftır?

Kanun, mirasçının yakınlık derecesine göre belirli tutarlarda istisna tanır ve bu tutarı aşmayan miras vergilendirilmez. Ayrıca mirasla intikal eden ev eşyası ile murise ait şahsi eşya ve aile hatırası olarak korunan kalemler vergiden istisnadır. Bunlar tam bir muafiyet değil, tutar ve tür bazlı istisnalardır.

✅ Miras kalan paraya vergi ödenir mi?

Evet. Banka mevduatı da mirasçının payına düşen net mal varlığına dahil edilir ve istisna tutarını aşan kısım veraset vergisine tabidir. Nakit olması vergiyi ortadan kaldırmaz; gayrimenkulle aynı hesaba girer.

✅ Bankadaki paranın veraset ve intikal vergisi ne kadar 2026?

Bankadaki para için ayrı bir tarife yoktur; genel veraset tarifesi uygulanır. Mevduat, mirasçının diğer varlıklarıyla birlikte matraha eklenir, istisna düşülür ve kalan kısım %1 ile %10 arasındaki artan oranlı tarifeye göre vergilendirilir. Muafiyet kapsamındaki mirasta ise sabit %1 oranı geçerlidir.

✅ Ölen kişinin bankadaki parasından vergi kesilir mi?

Banka doğrudan vergi kesmez, ancak veraset ilamı ve vergi dairesinden alınan ilişik kesme belgesi ibraz edilmeden hesabı mirasçılara açmaz. Vergi, beyanname üzerine tarh edilir ve mirasçılar tarafından ödenir. Bu nedenle beyanname süreci tamamlanmadan mevduata erişim pratikte mümkün olmaz.

✅ Yurt dışında kalan miras nasıl alınır?

Miras bırakanın bulunduğu ülkenin usulüne göre mirasçılık sıfatının belgelenmesi, ardından bu belgelerin apostille ve yeminli tercüme ile Türkiye’de kullanılabilir hale getirilmesi gerekir. Varlığın türüne göre o ülkenin miras hukuku uygulanabilir. Türkiye’de mukim bir mirasçı için ayrıca Türk veraset vergisi beyannamesi yükümlülüğü doğabilir.

✅ Yurt dışından kazanılan paranın vergisi var mı?

Türkiye’de yerleşik sayılan kişiler kural olarak dünya geneli gelirleri üzerinden vergilendirilir. Ancak 20 yıllık muafiyetten yararlananlar için yurt dışı kaynaklı kazanç ve iratlar gelir vergisinden istisnadır. Bu istisna otomatik değildir; süresinde İstisna Belgesi başvurusu yapılması gerekir.

✅ Ölüm yabancı ülkede gerçekleşmiş ve mirasçı Türkiye’de ise beyan süresi nedir?

Bu halde beyanname süresi ölüm tarihinden itibaren altı aydır. Ölüm Türkiye’de gerçekleşmiş ve mükellef de Türkiye’deyse süre dört ay, mükellef ölümün gerçekleştiği yabancı ülkedeyse dört ay, başka bir yabancı ülkedeyse sekiz aydır. Beyanname, miras bırakanın Türkiye’deki son ikametgahının bağlı olduğu vergi dairesine verilir.

✅ %1 oranı mirasçıya mı, miras bırakana mı bağlı?

Oran, 20 yıllık muafiyetten yararlanan kişi üzerine kuruludur. Muafiyet kapsamındaki kişi hayatını kaybettiğinde mirasçılarına devreden varlıklar %1 oranına tabi olur. Mirasçının ayrıca muafiyet kapsamında olması gerekmez, bu da yurt dışında yaşamaya devam eden çocuklar açısından önemli bir esneklik sağlar.

✅ Türkiye’ye taşındıktan 25 yıl sonra vefat edersem oran ne olur?

20 yıllık muafiyet süresi dolduğunda sabit %1 oranı da sona erer ve sonrasında gerçekleşen intikallerde standart artan oranlı tarife uygulanır. Bu nedenle servet aktarımını pencerenin sonuna bırakmak yerine, muafiyet süresi içinde planlamak stratejik avantaj sağlar.

✅ Çocuklarıma şimdi bağış yaparsam %1 uygulanır mı?

7582 ile getirilen sabit %1 oranı, kanun metninde veraset yoluyla intikal üzerine kuruludur. Bağış ve hibeler ivazsız intikal sayılır ve %10 ile %30 arasındaki daha yüksek tarifeye tabidir; ana, baba, eş ve çocuklardan yapılan ivazsız intikallerde bu tarifedeki oranın yarısı uygulanır. Sabit %1’in bağışlara uygulanıp uygulanmayacağı idari uygulamada henüz netleşmemiştir, bu nedenle büyük tutarlı bağışlar öncesinde mutlaka güncel görüş alınmalıdır.

✅ Vasiyetname olmadan Türkiye’de miras nasıl işler?

Vasiyetname yoksa Türk Medeni Kanunu’ndaki yasal miras payları uygulanır ve eş, çocuklar ile diğer mirasçılar kanunun belirlediği oranlarda pay alır. Yabancı uyruklu miras bırakanlarda taşınmazlar dışındaki varlıklar için millî hukuk devreye girebilir, ancak Türkiye’deki taşınmazlar her halükârda Türk hukukuna tabidir.

✅ Yabancı vasiyetname Türkiye’de geçerli mi?

Yabancı ülkede usulüne uygun düzenlenmiş ve apostille onaylı bir vasiyetname Türkiye’de geçerli sayılabilir. Ancak Türkiye’deki taşınmazlara ilişkin hükümler Türk mahkemelerinin denetimindedir, mahfuz pay ihlali varsa tenkis davası açılabilir ve bazı hallerde tanıma veya tenfiz gerekir.

Sonuç: Pencere Açıkken Planlamak

Veraset vergisi miras planlaması, ölümden sonra yapılabilecek bir işlem değil, yıllar öncesinden kurulan bir yapıdır. Türkiye’nin sabit %1 oranı, Almanya, İngiltere ve Fransa gibi yüksek veraset vergisi uygulayan ülkelerden gelen aileler için ölçülebilir bir fırsat sunuyor; ancak bu fırsat süresiz değil, 20 yıllık muafiyet penceresine bağlıdır.

Doğru sıralama bellidir: muafiyet uygunluğunu teyit etmek, İstisna Belgesi’ni süresinde almak, varlık haritasını hangi ülkenin hukukuna tabi olduğuyla birlikte çıkarmak, vasiyetnameyi mahfuz pay kurallarıyla uyumlu kurmak ve transfer stratejisini pencere içinde sistematik biçimde uygulamak. Bu adımlar birlikte yürütüldüğünde, nesiller arası servet aktarımı Türkiye’de dünyanın en verimli yapılarından biri haline gelir. Oznur & Partners olarak miras hukuku, servet planlaması ve uluslararası vergi optimizasyonunu tek bir dosyada birlikte ele alıyoruz, çünkü bu üçünün ayrı ayrı doğru yapılması, birlikte yanlış yapılmasını engellemiyor.