⚖️ MASAK Uyum Hukuku Nedir ve Türkiye’de Hangi Şirketler Yükümlü Sayılır?

MASAK uyum hukuku, 5549 Sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamında Mali Suçları Araştırma Kurulu’nun denetim yetkisine tabi olan kurum ve şirketlere yönelik müşteri kimlik tespiti, şüpheli işlem bildirimi ve iç kontrol programı kurma yükümlülüklerinin bütünüdür. MASAK uyum avukatı ise bu yükümlülüklerin tasarımında, denetimlerde ve MASAK soruşturmalarında şirketleri temsil eden hukuki danışmandır.

Vergi uyumu eksiksiz olan bir şirket nasıl banka hesabı blokesiyle karşılaşabilir? Yanıt, vergi hukuku ile kara para aklamayla mücadele mevzuatının birbirinden bağımsız iki ayrı hukuki rejim olmasında yatıyor. MASAK, Gelir İdaresi Başkanlığı ile koordineli çalışmaz; bir şirket tüm vergi beyannamelerini zamanında vermiş olsa bile tek bir şüpheli işlem bildirimi yükümlülüğünü yerine getirmemesi hesap blokesiyle sonuçlanabilir.

Hazine ve Maliye Bakanlığı onayı almış bir yatırım teşviği, MASAK denetiminden muafiyet sağlar mı? Sağlamaz. Yatırım teşvik belgeleri ve vergi istisnaları tamamen farklı bir hukuki kanaldan işler; MASAK’ın denetim sistemi bu kanaldan bağımsız çalışır. Bu rejimde en güvenli konum, denetim başlamadan önce kurulan yapıdır.

Bu rehber, Fatih Oznur tarafından Türkiye’de faaliyet gösteren şirketlerin 2026 itibarıyla tabi olduğu MASAK uyum hukuku yükümlülüklerini; bildirim eşiklerini, idari para cezalarını ve MASAK uyum avukatına ne zaman başvurulması gerektiğini açıklamaktadır.

⚖️ MASAK Uyum Yükümlülükleri Kimleri Kapsar? 5549 Sayılı Kanun’da Yükümlü Kuruluş Tanımı

Türkiye’deki en yaygın yanılgılardan biri, MASAK uyum hukuku yükümlülüklerinin yalnızca bankalar ve büyük finans kuruluşları için geçerli olduğu varsayımıdır. Bu yanılgı yanlıştır.

5549 Sayılı Kanun’un 3. maddesi uyarınca “yükümlü kuruluş” kapsamı oldukça geniş tutulmuştur:

• Türkiye’de faaliyet gösteren tüm bankalar ve finansal kuruluşlar
• Sigorta ve reasürans şirketleri, brokerler ve hasar eksperleri
• Sermaye piyasası aracı kuruluşları, portföy yönetim şirketleri ve yatırım fonları
• Faktoring, finansman ve finansal kiralama şirketleri
• Döviz büroları ve para transfer hizmetleri
• Noterler
• Avukatlar (mesleki sır kapsamındaki istisnalarla birlikte)
• Serbest muhasebeci mali müşavirler ve bağımsız denetçiler
• Gayrimenkul acenteleri ve gayrimenkul danışmanlık firmaları
• İkinci el araç bayileri, antika bayileri ve nakit işlem yapan sanat galerileri
• Anonim şirket statüsündeki spor kulüpleri
• 2025-2026 mevzuat güncellemeleri kapsamında kripto varlık hizmet sağlayıcıları
• Ödeme ve elektronik para kuruluşları

Türkiye’de şirket kuran, banka hesabı açan veya gayrimenkul edinen şirketler için en kritik kapsam belirleyiciler şunlardır: tek bir işlemde veya birbiriyle bağlantılı işlemlerde 500.000 TL’yi aşan nakit ya da havale işlemleri, yüksek riskli sektör sınıflandırması ve yıllık 5.000.000 TL üzerindeki işlem hacmi.

Yabancı ortaklı bir limited şirket, tek ortaktan oluşsa ve Türk çalışanı olmasa bile MASAK uyum programı kurmak zorunda mıdır? Yükümlülüğün ölçütü ortaklık yapısı değil, işlem hacmi ve sektör riski sınıflandırmasıdır. Yılda 2 milyon TL uluslararası havale işleyen tek ortaklı bir limited şirket, düzenlenmiş bir finans kuruluşuyla aynı şüpheli işlem bildirimi yükümlülüklerini taşır; tek farkla: finans kuruluşunun uyum departmanı vardır, yabancı ortaklı şirketin genellikle yoktur.

⚖️ 5549 Sayılı Kanun Kapsamında MASAK Uyum Hukuku Yükümlülükleri

5549 Sayılı Kanun ve bağlı Suç Gelirlerinin Aklanmasının ve Terörün Finansmanının Önlenmesine Dair Tedbirler Hakkında Yönetmelik, Türkiye’de faaliyet gösteren tüm yükümlü kuruluşlara dört temel yükümlülük getirmektedir. Bu yükümlülüklerden herhangi birinin yerine getirilmemesi idari para cezasını; tekrarlayan ya da kasıtlı ihlallerde ise cezai sorumluluğu doğurur.

Müşteri Kimlik Tespiti Yükümlülüğü

Her yükümlü kuruluş, işlem yapan kişilerin ve bu kişiler adına hareket edenlerin kimliğini doğrulamak zorundadır. Yabancı gerçek kişiler için pasaport, tüzel kişiler için ticaret sicil gazetesi zorunludur. Belgeler, iş ilişkisinin sona ermesinden itibaren sekiz yıl boyunca saklanmalıdır. MASAK uyum hukuku açısından bu yükümlülük; banka hesabı açılışında, noterde şirket kuruluşunda, gayrimenkul alımında ve 500.000 TL’yi aşan her işlemde tetiklenir.

Şüpheli İşlem Bildirimi Yükümlülüğü

5549 Sayılı Kanun’un 4. maddesi uyarınca yükümlü kuruluşlar, işlem konusu varlıkların yasadışı faaliyetlerden elde edildiğinden veya terörün finansmanıyla bağlantılı olduğundan şüphelenildiğinde ya da şüphelenilmesi için makul gerekçe oluştuğunda Şüpheli İşlem Bildirimi (ŞİB) yapmak zorundadır. Yönetmelik’in 27. maddesi uyarınca bildirim, şüphenin oluştuğu tarihten itibaren on iş günü içinde MASAK’a iletilmelidir. Bildirim için asgari parasal bir eşik bulunmamaktadır: işlem tutarından bağımsız olarak, işlem deseni aklamaya işaret ediyorsa yükümlülük doğar.

Uyum Programı Kurma Yükümlülüğü

Yönetmelik’in 7-27. maddeleri kapsamında yükümlü kuruluşlar; sektöre özgü kara para aklama risklerini belirleyen ve azaltan risk yönetimi politikaları, şüpheli işlemlerin tespitine yönelik izleme ve kontrol faaliyetleri, uyum programının uygulanmasından ve MASAK’a raporlamadan sorumlu uyum görevlisi atanması, tüm personele yönelik AML eğitim faaliyetleri ve programın etkinliğini değerlendiren iç denetim süreçlerini kapsayan kurumsal politika ve prosedürler oluşturmak zorundadır.

2026 itibarıyla, 25 Aralık 2024 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan değişikliklerle birlikte uyum görevlilerinin SPL (Sermaye Piyasası Lisanslama, Sicil ve Eğitim Kuruluşu) tarafından yürütülen sınav aracılığıyla MASAK yetkilendirmesi alması zorunlu hale getirilmiştir. İlk sınavlar 10 Aralık 2025’te başlamıştır. MASAK yetkisi bulunmayan bir uyum görevlisi hukuki olarak bu görevi üstlenemez; böyle bir atama yapan kuruluş, hiç uyum görevlisi atanmamış gibi idari para cezasına maruz kalır.

Kayıt Saklama Yükümlülüğü

Tüm kimlik belgeleri, işlem kayıtları ve ŞİB kopyaları; son işlem tarihinden veya iş ilişkisinin sona erdiği tarihten hangisi daha sonraysa o tarihten itibaren sekiz yıl boyunca saklanmalıdır. Elektronik saklama kabul edilmekle birlikte kayıtların MASAK denetimi için gecikmeksizin erişilebilir olması zorunludur. Bu yükümlülük, şirketi ya da gayrimenkulü satmış şirketler için de devam etmektedir.

⚖️ 2026 MASAK İdari Para Cezaları

5549 Sayılı Kanun’un 28-30. maddeleri uyarınca MASAK, AML yükümlülüklerini yerine getirmeyen kuruluşlara kademeli idari para cezaları uygulamaktadır. 2026 ceza miktarları, özellikle gayrimenkul işlemleri, kripto varlık hizmet sağlayıcıları ve işbirliği yapmayan ülkeleri kapsayan sınır ötesi havaleler bakımından artan uygulama yoğunluğunu yansıtmaktadır.

İhlal Türü	2026 Ceza Aralığı (TL)	Belirleyici Faktörler
Müşteri kimliği tespit edilmemesi veya doğrulanmaması	50.000 – 500.000	Müşteri sayısı, ihlalin süresi
Şüpheli işlem bildirimi yapılmaması	100.000 – 1.000.000	İşlem tutarı, kasıtlı ihmal
Uyum programı kurulmaması	250.000 – 2.000.000	Kuruluş büyüklüğü, sektör riski
Yetkili uyum görevlisi atanmaması	150.000 – 750.000	Yetkisiz geçirilen süre
MASAK’a bilgi veya belge verilmemesi	100.000 – 500.000	Gecikme süresi, işbirliği düzeyi
Sekiz yıllık saklama yükümlülüğüne uyulmaması	50.000 – 250.000	Kayıt türü, kayıp gerekçesi
3 yıl içinde tekrarlayan ihlal	Orijinal cezanın iki katı	Aynı ihlal türü
3 yıl içinde ikinci tekrar	Dört katı, azami 5.000.000 TL	Kanuni azami sınır uygulanır

İdari para cezalarının ötesinde, kasıtlı ihlaller Türk Ceza Kanunu’nun 282. maddesi uyarınca 3 ila 7 yıl hapis cezası öngören kara para aklama suçlamasına yol açabilir. Türkiye’de ikamet izni veya vatandaşlık başvurusu olan kişiler için süregelen bir MASAK soruşturması, Göç İdaresi Genel Müdürlüğü ile MASAK koordinasyonu nedeniyle bu başvuruları doğrudan olumsuz etkiler.

⚖️ Yükümlü Kuruluş mu, Değil mi? Pratik Sınıflandırma Tablosu

5549 Sayılı Kanun kapsamında şirketinizin yükümlü kuruluş sayılıp sayılmadığını anlamak, MASAK uyum hukuku sürecinin zorunlu ilk adımıdır. Sınıflandırma, hangi yükümlülüklerin doğrudan şirkete ait olduğunu, hangilerinin banka veya noter gibi bir aracı tarafından karşılandığını belirler.

Faaliyet veya Kuruluş Türü	5549 Sayılı Kanun Kapsamında Yükümlü mü?	Temel MASAK Yükümlülükleri
Türk bankasında hesap sahibi (gerçek veya tüzel kişi)	Evet (banka aracılığıyla)	Kimlik tespiti ve ŞİB’i banka üstlenir; hesap sahibi talep üzerine doğru bilgi vermek zorundadır
Yıllık işlem hacmi 1 milyon TL’nin altında, yüksek riskli sektör sınıflandırması olmayan limited şirket	Dolaylı (banka ve noter aracılığıyla)	Doğrudan uyum programı zorunluluğu yok; banka işlemleri izler
Yıllık işlem hacmi 5 milyon TL’yi aşan veya yüksek riskli sektörde faaliyet gösteren limited şirket	Doğrudan yükümlü	Uyum programı kurulmalı, MASAK yetkili uyum görevlisi atanmalı, ŞİB bağımsız olarak yapılmalı
Yabancı gerçek kişi tarafından yapılan tek seferlik gayrimenkul alımı	Alıcı doğrudan yükümlü değil	İşlemi yürüten gayrimenkul acentesi veya avukat yükümlü kuruluştur
Gayrimenkul acentesi	Evet	Alıcı ve satıcıların kimliğini tespit etmeli, eşik üzerindeki nakit işlemler için ŞİB yapmalı
Türkiye’de faaliyet gösteren kripto varlık borsası	Evet (2025 değişiklikleriyle birlikte)	Tam uyum programı, seyahat kuralı uygulaması, gelişmiş durum tespiti zorunlu
Müvekkil fonlarını emanet olarak tutan hukuk bürosu	Evet (mesleki sır istisnaları saklı)	Müvekkil kimlik tespiti zorunlu; hukuki danışmanlık kapsamındaki bilgiler için ŞİB istisnası uygulanır

En sık yapılan hata, bankanın müşteri kimlik tespitini üstlenmesinin şirketin tüm MASAK uyum yükümlülüklerini ortadan kaldırdığını varsaymaktır. Bu yalnızca düşük işlem hacimli ve yüksek riskli sektör sınıflandırması olmayan küçük şirketler için geçerlidir. Bir Türk şirketi yılda 5 milyon TL’nin üzerinde işlem yaparsa veya belirlenen yüksek riskli bir sektörde faaliyet gösteriyorsa, uyum programı kurma yükümlülüğü doğrudan şirkete aittir ve bankaya devredilemez.

⚖️ MASAK Uyum Avukatına Ne Zaman Başvurulmalı?

Her MASAK konusu hukuki temsil gerektirmez. Standart müşteri kimlik tespiti, temel kayıt tutma ve basit ŞİB dosyalama gibi rutin görevler, yetkin bir uyum görevlisi tarafından yürütülebilir. Ancak aşağıdaki durumlarda herhangi bir adım atılmadan önce MASAK uyum avukatına başvurulması zorunludur.

MASAK bilgi talebi. MASAK’ın 5549 Sayılı Kanun’un 11. maddesi kapsamında resmi bilgi talebi göndermesi halinde kuruluşun yanıt verme yükümlülüğü doğar. Talebin kapsamı, sunulacak belgeler ve spesifik soruların yorumlanması hukuki inceleme gerektirir. MASAK uyum avukatı; talebin yetkiyi aşıp aşmadığını değerlendirir, ayrıcalıklı iletişimde sır kapsamı sorunlarını saptar ve soruşturmanın kapsamını farkında olmadan genişletmeyecek bir yanıt hazırlar.

MASAK soruşturması. MASAK hem ön araştırma hem de resmi soruşturma yürütür. Her iki durumda da kuruluşun kayıtlara, tesislere ve personele erişim sağlaması gerekir. MASAK uyum avukatı, soruşturmacılarla koordinasyon, ayrıcalıklı iletişimlerin korunması, belge tesliminin kapsamının yönetimi ve idari para cezası ya da suç duyurusu ihtimaline karşı savunma stratejisinin hazırlanması bakımından zorunludur.

Banka hesabı blokesi. 5549 Sayılı Kanun’un 11/A maddesi uyarınca bankalar, kara para aklama veya terörün finansmanı şüphesi durumunda hesapları geçici olarak bloke etmeye yetkilidir; ilk bloke için mahkeme kararı aranmamaktadır. MASAK uyum avukatı, blokeye dayanak oluşturan hukuki gerekçeyi bankadan talep edebilir, MASAK ile doğrudan iletişim kurabilir ve blokenin hukuki dayanağı yoksa yargısal itiraz başlatabilir. Türkiye’de banka hesabı blokesi konusundaki prosedür ve hukuki çözüm yolları için ayrı rehberimize bakabilirsiniz.

Uyum programı tasarımı ve denetimi. MASAK uyum avukatı; mevcut düzenlemelere göre uyum programının yeterliliğini değerlendirmek, cezaya yol açabilecek eksiklikleri tespit etmek ve programın olası bir soruşturmada hukuki ayrıcalığı koruduğundan emin olmak için gereklidir. Sınır ötesi operasyonları olan şirketler için MASAK uyum avukatı, Türkiye’deki AML yükümlülüklerini FATF tavsiyeleri ve diğer ülkelerin AML mevzuatıyla uyumlu hale getirebilir.

Çok taraflı yapıları kapsayan şüpheli işlem bildirimi. Standart ŞİB’ler yetkin bir uyum görevlisi tarafından yapılabilir. İşlem tröst, offshore kuruluş veya çok katmanlı mülkiyet zinciri içeriyorsa, MASAK uyum avukatı incelemesi ŞİB’in hukuki ilişkileri doğru tanımlamasını ve ayrıcalıklı bilgileri ifşa etmemesini sağlar.

Ne zaman MASAK uyum avukatına başvurulmalı: MASAK’tan bildirim gelmeden önce mi, yoksa sonra mı? Önce. Uyum programını inceleyen, uyum görevlisini eğiten ve MASAK taleplerine yönelik protokoller kuran MASAK uyum avukatı, pek çok yaptırım işlemini başlamadan önleyebilir. MASAK soruşturma açtıktan sonra devreye giren hukuki yardım reaktiftir, daha maliyetlidir ve proaktif uyum yapılandırmasına kıyasla para cezasından kaçınma ihtimali daha düşüktür.

⚖️ Türkiye’de Banka Hesabı Blokesi ve MASAK İlişkisi

Banka hesabı blokesi, MASAK uyum hukuku kapsamındaki en ağır anlık sonuçlardan biridir. 5549 Sayılı Kanun’un 11/A maddesi, bankalara kara para aklama veya terörün finansmanı şüphesi bulunduğunda mahkeme kararı olmaksızın hesabı geçici olarak dondurma yetkisi tanır. MASAK da doğrudan bankaya talimat vererek hesabı bloke ettirebilir.

Bloke edilen hesap sahibinin fonlara erişimi kısıtlanır; bloke süre uzatılabilir. MASAK uyum avukatı devreye girerek bankadan blokeye dayanak hukuki gerekçeyi talep eder, MASAK ile doğrudan yazışma yürütür ve hukuki dayanak yoksa yetkili mahkemede itiraz başlatır. Blokenin hukuki prosedürü, süreler ve başvurulabilecek hukuki çözüm yolları hakkında ayrıntılı bilgi için Türkiye’de banka hesabı blokesi rehberimize başvurabilirsiniz.

⚖️ Bankacılık ve Finans Hukuku ile MASAK Uyum Hukuku Arasındaki Fark

MASAK uyum hukuku ile bankacılık ve finans hukuku zaman zaman birbirinin yerine kullanılsa da iki ayrı hukuki alandır. MASAK uyum hukuku, kara para aklamayla mücadele yükümlülükleri, şüpheli işlem bildirimi ve iç uyum programları üzerine odaklanır; Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) tarafından değil, MASAK tarafından denetlenir.

Bankacılık ve finans hukuku ise kredi yapılandırması, BDDK düzenlemeleri, sermaye yeterliliği, sınır ötesi finansman işlemleri ve düzenlenmiş finans kuruluşlarının lisans yükümlülüklerini kapsar. Türkiye’deki finans sektöründe faaliyet gösteren şirketler için her iki alan da ayrı hukuki danışmanlık gerektirir; Türkiye bankacılık ve finans avukatı hizmetlerimize ilişkin ayrıntılı bilgiye ayrı sayfamızdan ulaşabilirsiniz.

⚖️ Türkiye’ye Özgü MASAK Uyum Hukuku Riskleri

Türk hukuku, MASAK uyum yükümlülükleri bakımından Türk ve yabancı kuruluşlar arasında herhangi bir ayrım yapmaz. Yükümlülükler aynıdır. Ancak pratik risk profili üç alanda belirgin biçimde farklılaşmaktadır.

Farkındalık açığı. Türk iş dünyası MASAK konusundaki bilgilendirmeyi genellikle bankalar, muhasebeciler ve ticaret odaları aracılığıyla alır. Yurt dışından Türkiye’ye yatırım yapan ya da uzaktan yöneten şirketler ise çoğunlukla kuruluş aşamasında hiçbir AML bilgilendirmesiyle karşılaşmadan şirket kurar, banka hesabı açar ve işlem yapmaya başlar. Bu farkındalık eksikliği, Türkiye’deki yabancı ortaklı şirketlerde en sık görülen uyum başarısızlığıdır ve tamamen önlenebilirdir.

Sınır ötesi işlem denetimi. Yabancı ortakların Türk şirket hesaplarına yaptığı para transferleri, kâr repatriasyonu ve uluslararası tedarikçilere yapılan ödemeler MASAK’ın izleme kapsamındadır. FATF izleme listesindeki veya AB yaptırım listesindeki ülkelerden gelen işlemler yükseltilmiş denetime tabi tutulur. Belirli bölgelerden Türkiye’ye yatırım yapan şirketlerin işlemlerini, banka uyum görevlisi soru sormaya başlamadan önce belgelenmiş ticari gerekçeye dayandırması gerekir.

İkamet ve vatandaşlık üzerindeki etkiler. Türk ortaklı bir şirket için MASAK idari para cezası yalnızca mali bir yaptırımdır. Yabancı ortak veya yönetici için MASAK soruşturması veya suç duyurusu; ikamet izni yenilemesini, vatandaşlık başvurusunu ve Türkiye’ye gelecekteki girişleri doğrudan etkiler. Göç İdaresi Genel Müdürlüğü, ikamet izni değerlendirmelerinde MASAK ile koordineli çalışır; süregelen bir AML soruşturması izin yenileme taleplerini olumsuz etkileyen bir etken olarak değerlendirilir.

Hangi hukuki çerçeve, yabancı ortaklı bir KOBİ için en öngörülebilir AML uyum ortamını sunar? Türkiye’nin yaptırım uygulaması bölgenin en katısı da değil en geniş hoşgörülüsü de değildir. Belirleyici değişken zamanlama ve yapıdır: sorun ortaya çıkmadan önce deneyimli MASAK uyum avukatıyla çalışan şirketler uyumu yönetilebilir maliyetle sağlayabilir. MASAK yükümlülüklerini görmezden gelenler ise yaptırım sonuçlarının başlangıçtaki riskin çok ötesine geçtiğini sonradan fark eder.

❓ MASAK Uyum Hukuku Hakkında Sık Sorulan Sorular

✅ Yabancı ortaklı Türk limited şirketi MASAK uyum görevlisi atamak zorunda mıdır?

Zorunluluk, şirketin işlem hacmine ve sektör riski sınıflandırmasına göre belirlenir. Tedbirler Yönetmeliği kapsamında MASAK eşiklerinin üzerinde işlem yapan veya yüksek riskli sektörde faaliyet gösteren her yükümlü kuruluş uyum görevlisi atamak zorundadır. 2026 itibarıyla uyum görevlisinin Aralık 2025’te başlayan SPL sınavı aracılığıyla MASAK yetkilendirmesi alması zorunludur. Düşük işlem hacimli ve yüksek riskli sektör sınıflandırması olmayan küçük şirketler uyum görevlisi atama yükümlülüğünden muaftır; ancak müşteri kimlik tespiti ve ŞİB yükümlülükleri bu şirketler için de geçerliliğini korur.

✅ MASAK’a şüpheli işlem bildirimi için asgari parasal eşik var mıdır?

Hayır, asgari parasal eşik bulunmamaktadır. 5549 Sayılı Kanun’un 4. maddesi uyarınca bildirim yükümlülüğü, bir yükümlü kuruluşun işlem konusu varlıkların tutarından bağımsız olarak yasadışı faaliyetlerden elde edildiğinden şüphelendiğinde ya da şüphelenmesi için makul gerekçe oluştuğunda doğar. İç uyum programları, personele yol gösteren eskalasyon eşikleri belirleyebilir; ancak işlem deseni şüpheli görünüyorsa hiçbir tutar incelemeden muaf değildir.

✅ Şüphe oluştuktan sonra şüpheli işlem bildirimi için kaç gün vardır?

Tedbirler Yönetmeliği’nin 27. maddesi uyarınca bildirim, şüphenin oluştuğu tarihten itibaren on iş günü içinde yapılmalıdır. Süre, kuruluşun iç prosedürlerini uygulayan makul ölçüde dikkatli bir uyum görevlisinin mevcut bilgiler ışığında şüphe oluşturduğunu tespit ettiği andan itibaren işlemeye başlar. On günlük süre aşılarak yapılan bildirimler, 5549 Sayılı Kanun’un 28. maddesi uyarınca ilgili işlemden bağımsız olarak idari para cezasına yol açar.

✅ MASAK şüphesi gerekçesiyle Türkiye’deki banka hesabı dondurulabilir mi?

Evet. 5549 Sayılı Kanun’un 11/A maddesi uyarınca bankalar, varlıkların kara para aklama veya terörün finansmanıyla bağlantılı olduğuna dair şüphe bulunduğunda hesapları geçici olarak dondurma yetkisine sahiptir. İlk dondurma işlemi için mahkeme kararı gerekmez. Hesap sahibinin fonlara erişimi kısıtlanır ve dondurma süresi uzatılabilir. MASAK uyum avukatı, bankadan dondurmanın hukuki gerekçesini talep edebilir, MASAK ile doğrudan iletişim kurabilir ve blokeye hukuki dayanak yoksa yetkili mahkemede itiraz başlatabilir.

✅ 2026 MASAK idari para cezaları ne kadar?

2026 cezaları ihlal türüne, kuruluş büyüklüğüne ve ihlalin tekrar edip etmediğine bağlı olarak 50.000 TL ile 5.000.000 TL arasında değişmektedir. Şüpheli işlem bildirimi yapılmaması birinci ihlalde 100.000 TL ile 1.000.000 TL arasındadır. Uyum programı kurulmaması 250.000 TL ile 2.000.000 TL arasındadır. Üç yıl içinde tekrarlayan ihlaller iki katına çıkar; üç yıl içinde ikinci tekrar dört katına çıkar ve 5.000.000 TL yasal azami sınırına tabidir. Güncel ceza tarifesi masak.hmb.gov.tr adresinde yayımlanmaktadır.

✅ MASAK uyum hukuku avukatlara da uygulanır mı?

Evet, önemli istisnalarla birlikte. 5549 Sayılı Kanun’un 3. maddesi uyarınca avukatlar yükümlü kuruluş olarak tanımlanmaktadır. Ancak 4. madde kapsamında, müvekkilin hukuki durumunun tespiti veya hukuki savunma hizmetleri çerçevesinde alınan bilgiler için istisna uygulanmaktadır. Türk avukatlar müvekkillerinin kimliğini tespit etmek zorundadır; ancak mesleki sır kapsamındaki bilgiler için ŞİB yapma yükümlülükleri bulunmamaktadır. Bu istisna, ayrıcalıklı hukuki danışmanlık kapsamı dışında tutulan emanet fonlarını kapsamamaktadır.

✅ MASAK uyum kayıtları ne kadar süre saklanmalıdır?

Tüm kimlik belgeleri, işlem kayıtları ve ŞİB kopyaları; son işlem tarihinden veya iş ilişkisinin sona erdiği tarihten hangisi daha sonraysa o tarihten itibaren sekiz yıl süreyle saklanmalıdır. Elektronik saklama kabul edilmekle birlikte kayıtların MASAK denetimi için gecikmeksizin erişilebilir olması zorunludur. Sekiz yıllık sürenin dolmasının ardından kayıtlar 6698 Sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’na uygun biçimde imha edilmelidir.

✅ Türk şirketini veya gayrimenkulünü satan yabancı ortak için MASAK yükümlülükleri devam eder mi?

İşlem anındaki yükümlü kuruluşun kayıt saklama yükümlülüğü, faaliyetin sona ermesinden veya iş ilişkisinin bitmesinden sonra da sekiz yıl boyunca devam eder. Şirket satışlarında halef kuruluş, satıcının saklama yükümlülüğünü yazılı devir anlaşmasıyla üstlenmediği sürece bu yükümlülüğü miras alır. Gayrimenkul satışlarında işlemi yürüten gayrimenkul acentesi veya avukat kayıtları saklamakla yükümlüdür. Türk varlıklarını satan yabancı ortakların ilgili yükümlü kuruluştan kayıtların yasal süre boyunca korunacağına dair yazılı teyit alması önerilir.

✅ MASAK soruşturması devam ederken Türk vatandaşlığına başvurulabilir mi?

Başvuru yapılabilir ancak soruşturma sonuçlanmadan önce onay alınması güçtür. İçişleri Bakanlığı ve Göç İdaresi Genel Müdürlüğü, vatandaşlık başvurularında MASAK ile koordineli çalışmaktadır. Süregelen bir AML soruşturması veya çözüme kavuşturulmamış idari para cezası, vatandaşlık onayı için zorunlu olan kamu düzeni ve güvenlik değerlendirmesinde olumsuz etken olarak değerlendirilir. Soruşturmanın ihlal tespit edilmeden veya ödenen bir cezayla sona ermesi halinde başvuru sürecine devam edilebilir. Soruşturmanın kara para aklama suçlamasıyla sonuçlanması durumunda vatandaşlık başvurusu reddedilir, mevcut ikamet izinleri iptal edilebilir.

✅ Türkiye MASAK bilgilerini yabancı ülkelerle paylaşıyor mu?

Evet. MASAK, Egmont Grubu’nun üyesidir ve dünya genelinde 170’i aşkın Finansal İstihbarat Birimi ile Egmont ilkeleri çerçevesinde bilgi paylaşımı yapmaktadır. Türkiye aynı zamanda ABD, AB üyesi devletler, Birleşik Krallık ve diğer ülkelerle ikili AML bilgi paylaşım anlaşmaları imzalamıştır. Bir MASAK soruşturması veya idari para cezası, yatırımcının ülkesindeki Finansal İstihbarat Birimi ile paylaşılabilir ve o yargı alanında paralel uyum yükümlülükleri veya yaptırım işlemleri başlatılabilir.

⚖️ İlgili Hukuki Kaynaklar

🔹 AML Uyumu ve Bankacılık

Türkiye’de Banka Hesabı Blokesi — 5549 Sayılı Kanun’un 11/A maddesi kapsamında hesap blokesinin hukuki dayanağı, MASAK’ın bloke sürecindeki rolü, süreler ve hesap sahiplerinin Türk mahkemelerinde başvurabileceği hukuki çözüm yolları.

Türkiye Bankacılık ve Finans Avukatı — Bankacılık mevzuatı uyumu, kredi yapılandırması, sınır ötesi finansman işlemleri ve Türkiye’nin finans sektöründe faaliyet gösteren yabancı ortaklı şirketler için BDDK düzenlemeleri.

🔹 Mevzuat Uyumu ve Kurumsal Yönetim

Türkiye’de Şirket Kuruluşu — Limited şirket ve anonim şirket kuruluş prosedürleri, 2026 düzenlemeleri kapsamında asgari sermaye gereksinimleri, noterde kimlik tespiti yükümlülükleri ve tescil tarihinden itibaren geçerli olan uyum çerçevesi.

Şirketler Hukuku — Ortak sözleşmeleri, yönetim kurulu yapısı, sermaye yapısı ve Türk Ticaret Kanunu kapsamında yabancı ortaklı şirketlere uygulanabilecek kurumsal hukuk çerçevesi.

🔹 Yatırım ve Gayrimenkul

Yabancı Yatırım Danışmanlığı — Yatırım yapılandırması, teşvik başvuruları, sektöre özgü kısıtlamalar ve sermaye taahhüdünden önce gerekli düzenleyici durum tespiti.

Gayrimenkul Hukuku — Tapu işlemleri, yabancı mülkiyet kısıtlamaları, yabancı alıcılara yönelik KDV istisnaları ve gayrimenkul işlemlerini yürüten gayrimenkul acenteleri ile hukuk danışmanlarının MASAK yükümlülükleri.

MASAK uyum hukuku, şirket kuruluşunda bir kez yerine getirilen bir görev değildir. Şirketin işlem profili, sektör sınıflandırması ve mevzuat takvimi değiştikçe gelişen süregelen bir yükümlülüktür. 5549 Sayılı Kanun’u başından beri sürekli bir hukuki sorumluluk olarak ele alan şirketler, yaptırım mekanizmasının nasıl işlediğini içeriden öğrenmek zorunda kalmaz.